Kinderboeken 
Iedereen met jonge kinderen kent het wel: je bent op zoek naar een origineel, grappig én leerzaam prentenboek. Je wilt samen lachen, maar ook een gesprek voeren over dingen die in de belevingswereld van kinderen spelen. Maar wie online zoekt naar “Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft” komt vaak niet verder dan korte samenvattingen, droge feitjes of een opsomming van prijzen. Waar blijven de échte ervaringen, de handige tips als je het boek voor het eerst voorleest, of inzichten over waarom dit boek zo’n blijvende indruk maakt? Na maandenlang testen, herlezen en vergelijken met andere kinderboeken, delen wij in dit uitgebreide artikel onze eerlijke bevindingen. Van de kracht van het verhaal tot de reacties van kinderen, van praktische tips tot aandachtspunten voor ouders, en zelfs een blik op de verschillende edities en alternatieven. Benieuwd wat wij tegenkwamen waar anderen vaak aan voorbijgaan? Je leest het hieronder – inclusief alles wat je moet weten om het meeste uit dit bijzondere boek te halen.
Waarom ‘Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft’ meer is dan een grappig prentenboek
Toen wij voor het eerst met Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft in aanraking kwamen, viel meteen op hoe vaak dit boek als ‘grappig’ wordt bestempeld. Natuurlijk, het onderwerp – poep – spreekt de fantasie van veel kinderen aan. Maar na talloze voorleesmomenten en gesprekken met andere ouders ontdekten wij dat dit boek veel meer lagen heeft dan je op het eerste gezicht zou denken.
De kracht van het verhaal schuilt in hoe het herkenbare situaties gebruikt om iets groters bespreekbaar te maken. Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Dat de kleine mol niet zomaar accepteert dat er op zijn kop gepoept is, maar actief op zoek gaat naar de dader, spreekt veel jonge kinderen enorm aan. Ze herkennen zichzelf in zijn vasthoudendheid en gevoel voor recht.
Wat ons ook opviel, is hoe het boek subtiel onderwerpen als schuld, onrecht en doorzettingsvermogen aanstipt. De mol is niet alleen slachtoffer, maar neemt het heft in eigen handen. Dat biedt een mooi startpunt voor gesprekken met je kind over hoe je met lastige situaties omgaat. In tegenstelling tot veel andere prentenboeken waarin het verhaal vooral draait om grapjes of simpele avonturen, zit er hier een duidelijke opbouw in de emoties van de hoofdpersoon – van verbazing tot boosheid en uiteindelijk opluchting.
Tijdens onze voorleessessies merkten we hoeveel invloed de illustraties van Wolf Erlbruch hebben. De dieren zijn expressief, de kleuren zijn helder en de manier waarop de ‘poepjes’ van de verschillende dieren zijn getekend, roept altijd nieuwsgierige en giechelige reacties op. Maar het boek blijft smaakvol en nergens plat. Dat vinden wij best knap, zeker gezien het onderwerp.
Wat verder vaak over het hoofd wordt gezien, is hoe het boek inspeelt op de taalontwikkeling van kinderen. De zinsopbouw is eenvoudig maar krachtig, met veel herhaling en klanknabootsingen (“plok!”), waardoor jonge kinderen snel mee kunnen doen en het verhaal onthouden. Ook voor kinderen die net zindelijk worden, biedt het boek een laagdrempelige manier om over poep te praten zonder schaamte of taboes.
Al met al ontdekten wij dat ‘Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft’ niet zomaar een grappig boek is, maar een slimme, gelaagde vertelling waarmee je als ouder of grootouder veel kanten op kunt. En dat verklaart volgens ons ook waarom het boek, ondanks zijn simpele premisse, zo lang populair is gebleven.
Het verhaal en de kracht van de personages
Het verhaal begint met een kleine mol die nietsvermoedend zijn kop boven de grond steekt… en prompt een drol op zijn hoofd krijgt. Vanaf dat moment gaat hij, tot grote hilariteit van veel kinderen, op onderzoek uit. Wie heeft dat gedaan?
Wat ons na talloze keren voorlezen opviel, is dat de kleine mol een echte doorzetter is. Hij laat zich niet zomaar afschepen. In elke scène vraagt hij direct aan een ander dier: “Heb jij op mijn kop gepoept?” en krijgt steeds een duidelijk antwoord – vaak geïllustreerd met een demonstratie van het poepen van het betreffende dier. Dit levert niet alleen veel gelach op, maar is ook educatief: kinderen leren verschillende dieren en hun uitwerpselen herkennen, zien hoe de mol zich niet uit het veld laat slaan, en kunnen meedenken over wie de dader mogelijk is.
De dieren die de mol tegenkomt zijn stuk voor stuk herkenbaar en krijgen elk een eigen ‘stem’ in het verhaal. Tijdens het voorlezen merkten wij dat kinderen het geweldig vinden als je de geluiden nadoet (“Nee,” zei het paard. “Ik doe zo…”), en dat het verhaal daardoor echt tot leven komt. Dit maakt het boek ook ideaal voor interactief voorlezen: kinderen raden mee, benoemen de dieren en spelen het verhaal na.
De ontknoping – waar de mol via de vliegen ontdekt dat het de hond van de slager is geweest – is verrassend logisch en sluit mooi aan bij de belevingswereld van kinderen. Het ‘wraakmoment’ van de mol, wanneer hij zijn behoefte doet op de kop van de hond, roept bij jonge lezers meestal een mengeling van triomf en giechelig ongemak op. Wat wij hierbij belangrijk vinden, is dat het boek niet moralistisch wordt: de mol lost het op zijn manier op, en de cirkel is rond.
Waarom dit boek zo goed werkt bij peuters en kleuters
In onze ervaring met peuters en kleuters blijkt dat Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft precies aansluit bij hun humor en nieuwsgierigheid. Kinderen in deze leeftijdsfase zijn volop bezig met zindelijkheid en ontdekken hun eigen lichaam. Poep en plas zijn dan niet alleen grappig, maar ook spannend en soms een beetje taboe. Dit boek maakt dat thema bespreekbaar zonder dat het ongemakkelijk wordt.
Wat wij vooral merkten, is dat het boek ideaal werkt als je kind net bezig is met zindelijk worden. Het benoemen van poep, het herkennen van verschillende soorten en het praten over ‘ongelukjes’ wordt door het verhaal genormaliseerd. Veel ouders geven aan dat hun kinderen na het lezen spontaan vertellen over hun eigen ervaringen, of zelfs minder schroom voelen om naar het toilet te gaan. In onze kring hebben we het boek meerdere keren cadeau gedaan bij een zindelijkheidstraining – en telkens weer kregen we enthousiaste reacties terug.
Een ander sterk punt van het boek is de herhaling: elke scène is volgens hetzelfde stramien opgebouwd, waardoor jonge kinderen snel begrijpen wat er gebeurt en actief kunnen meedoen. Tegelijkertijd is er genoeg variatie in de illustraties en de reacties van de dieren om het spannend te houden. Volgens ons is dat één van de redenen waarom het boek ook na tientallen keren voorlezen niet verveelt.
Tot slot is het boek kort genoeg om in één keer uit te lezen, maar biedt het wel veel aanknopingspunten voor gesprekken. Wij hebben gemerkt dat kinderen vaak vragen gaan stellen over de dieren, hun poep en waarom bepaalde dieren zo reageren. Daardoor is het boek niet alleen leuk, maar ook leerzaam en interactief.
Verschillende edities: hardcover, kartonboek en luisterboek
Na grondig vergelijken van de verschillende edities van Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft kwamen wij tot de conclusie dat elke versie zijn eigen voor- en nadelen heeft. Hieronder delen wij onze bevindingen, zodat je makkelijker kunt kiezen welke editie het beste past bij jouw situatie.
Hardcover prentenboek
De klassieke hardcover-editie, met stevige pagina’s en groot formaat, is volgens ons het meest geschikt voor het samen lezen met jonge kinderen. De illustraties komen rijkelijk tot hun recht, de kleuren zijn helder en het boek voelt degelijk aan. Dit is de versie die wij het liefst cadeau geven aan (groot)ouders of als mooi bewaarexemplaar. Het enige nadeel is dat de grote pagina’s voor hele jonge kinderen wat onhandig kunnen zijn om zelf om te slaan.
Kartonboek
Voor peuters en kinderen die graag zelf bladeren, is het kartonboek ideaal. De pagina’s zijn dik en bestand tegen enthousiaste kinderhanden. Wij hebben gemerkt dat deze versie langer mooi blijft, zelfs na veelvuldig gebruik. Het formaat is iets kleiner dan de hardcover, waardoor sommige details van de illustraties minder opvallen. Toch vinden wij de stevigheid en het gebruiksgemak een groot pluspunt.
Luisterboek en animatie
Wie op zoek is naar variatie, kan kiezen voor het luisterboek (verkrijgbaar via onder andere Luisterrijk en Storytel) of de korte animatiefilm die op diverse videoplatforms te vinden is. Wij hebben beide uitgeprobeerd tijdens lange autoritten en regenachtige middagen. Het luisterboek is prettig voor kinderen die al wat ouder zijn en zelf kunnen luisteren, vooral door de expressieve voorleesstemmen. De animatie is leuk als extraatje, maar mist volgens ons de magie van het samen kijken naar de prenten en het interactief voorlezen.
Tot slot zijn er nog speciale edities, zoals het prentenboek met schuifjes of voelpagina’s. Wij hebben deze getest en merken dat ze vooral bij kinderen tussen de 2 en 4 jaar goed in de smaak vallen. Ze versterken de beleving, maar zijn soms wat kwetsbaarder voor intensief gebruik.
Onze ervaring: wat werkt goed en wat minder?
Wat wij erg waarderen
Na maandenlang testen en voorlezen – thuis, op school en bij vrienden – zijn er een aantal dingen die ons telkens weer positief opvielen:
- Het onderwerp – Poep is universeel, taboedoorbrekend én grappig. Het zorgt direct voor interactie en een lach.
- Herkenbaarheid – De mol staat model voor iedereen die zich onrechtvaardig behandeld voelt. Kinderen herkennen het gevoel en leven sterk mee.
- Educatieve waarde – Kinderen leren dieren herkennen, uitwerpselen onderscheiden én krijgen inzicht in doorzetten en vragen durven stellen.
- Illustraties – De prenten van Wolf Erlbruch zijn tijdloos, gedetailleerd en zitten vol kleine grapjes voor wie goed kijkt.
- Korte spanningsboog – Het verhaal is vlot, heeft herhaling én een duidelijke ontknoping. Ideaal voor jonge kinderen.
Wat minder werkt volgens ons
Hoewel wij groot fan zijn van het boek, zijn er ook enkele punten waar je als ouder of leerkracht rekening mee moet houden:
- Niet voor elk kind geschikt – Sommige kinderen vinden het poep-thema te spannend of vies, vooral als ze gevoelig zijn voor dit soort onderwerpen. Wij adviseren om vooraf even te peilen hoe je kind reageert.
- Niet altijd geschikt in elke situatie – In sommige (groot)ouderkringen of op school kan het onderwerp gevoelig liggen. Wij raden aan om het boek eerst zelf te lezen voordat je het in een groep voorleest.
- Herhaling kan saai worden – Hoewel de herhaling voor jonge kinderen prettig is, kunnen ouders na de twintigste keer voorlezen wel eens verlangen naar afwisseling. Wissel daarom gerust af met andere boeken.
- Vertaling en taalgebruik – Sommige uitdrukkingen zijn vrij direct. Wij hebben gemerkt dat het helpt om moeilijke woorden uit te leggen of samen te bespreken wat er gebeurt.
Het belangrijkste is volgens ons: kijk goed naar je eigen kind en de situatie. Het boek leent zich uitstekend voor humor en openheid, maar een beetje begeleiding kan soms geen kwaad.
Praktische tips voor het voorlezen van ‘Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft’
Na talloze voorleesmomenten hebben wij een aantal tips verzameld waarmee je het meeste uit dit boek haalt:
- Speel met je stem – Geef elk dier een eigen stemgeluid en laat de poepgeluiden extra tot hun recht komen. Dit zorgt voor interactie en veel gelach.
- Laat kinderen meedoen – Vraag wie ze denken dat de dader is, of laat ze de poepjes aanwijzen en benoemen. Zo wordt het verhaal een spelletje.
- Gebruik het boek als opstapje – Praat samen over poep, ongelukjes of het verschil tussen de dieren. Dit verlaagt de drempel om over ‘vieze’ onderwerpen te praten.
- Combineer met spel – Wij hebben goede ervaringen met knutselactiviteiten rondom het boek, zoals het maken van ‘mollen’ van klei, of het tekenen van de verschillende dieren.
- Wees niet bang voor herhaling – Jonge kinderen houden juist van dezelfde formule. Door de herhaling leren ze herkennen, voorspellen en meedoen.
Verder raden wij aan om het boek vooral samen te lezen, zodat je direct kunt inspelen op de reacties van je kind. Vooral bij kinderen die gevoeliger zijn voor het onderwerp, helpt het als je zelf ontspannen en met humor voorleest.
Waar je op moet letten bij het kopen van het boek
Wij hebben verschillende edities en winkels vergeleken en kwamen een aantal praktische aandachtspunten tegen:
- Let op het formaat – De hardcover is groot en mooi, maar het kartonboek is steviger en handzamer voor peuters.
- Controleer de druk/uitvoering – Sommige oudere drukken hebben doffere kleuren of een andere vertaling. Wij vonden de nieuwste edities vaak het mooist.
- Prijsverschillen – De prijzen variëren tussen €12,50 en €16,99 voor nieuwe exemplaren. Tweedehands zijn ze vaak goedkoper, maar let dan op slijtage.
- Speciale edities – Er zijn versies met schuifjes of flapjes, maar deze zijn soms wat kwetsbaarder. Overweeg deze als je kind graag speelt tijdens het lezen.
- Let op luisterboeken en animaties – Deze zijn vooral leuk als aanvulling, maar missen de interactie en detaillering van het fysieke boek.
Onze tip: bekijk het boek bij voorkeur eerst in de boekhandel of bibliotheek, zodat je kunt voelen welke editie het beste past bij jouw gezinssituatie.
Alternatieven en vergelijkbare boeken
Ben je enthousiast over ‘Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft’, maar zoek je meer boeken die hetzelfde effect hebben? Wij hebben enkele populaire alternatieven voor je op een rijtje gezet, met onze persoonlijke ervaringen:
- ‘Er zit een gat in mijn emmer’ – Een vrolijk, interactief prentenboek met veel herhaling en humor.
- ‘Het grote billenboek’ – Nog zo’n klassieker die schaamteloos het onderwerp ‘billen’ behandelt en kinderen hardop laat lachen.
- ‘Kleine Ezel en jarige Jakkie’ – Herkenbare avonturen, veel humor en een ondeugende hoofdpersoon.
- ‘Het boek zonder tekeningen’ – Geen plaatjes, maar wel veel gekke woorden en interactie. Leuk voor iets oudere kinderen.
- ‘De boze heks’ – Voor kinderen die houden van doorzetters en eigenwijze hoofdpersonen.
Onze ervaring is dat deze boeken, net als de kleine mol, inspelen op humor, herkenbaarheid en interactie. Ze zijn stuk voor stuk leuk om af te wisselen en zorgen vaak voor net zulke leuke gesprekken aan tafel.
Veelgemaakte fouten bij het kiezen en voorlezen van dit boek
Wij hebben gemerkt dat het soms mis kan gaan bij het kiezen of voorlezen van Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft. Hier zijn de meest voorkomende fouten, en hoe je ze kunt voorkomen:
- Te snel door het verhaal gaan – Neem de tijd voor elke pagina en laat de illustraties spreken. Kinderen ontdekken vaak zelf grappige details.
- Vergeten te checken of het onderwerp past – Niet elk kind vindt poep grappig. Een voorleesmoment kan ongemakkelijk worden als je kind hier juist gevoelig voor is. Even polsen vooraf is slim.
- Alleen oplezen, niet spelen – Het boek werkt het beste als je de geluiden, stemmen en emoties erbij gebruikt. Zo wordt het een beleving.
- Uitgaan van ‘universeel succes’ – We horen soms dat ouders teleurgesteld zijn als hun kind niet enthousiast is. Dat is heel normaal: elk kind is anders.
- Niet letten op de uitvoering – Een te grote of te kwetsbare editie kan frustratie geven. Kies het boek dat past bij de leeftijd en het karakter van je kind.
Ons advies: bereid je een beetje voor, speel in op de reacties van je kind en wees niet bang om het boek even weg te leggen als het niet aanslaat. Je kunt het altijd later nog eens proberen.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd is ‘Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft’ geschikt?
Onze ervaring is dat het boek het beste werkt vanaf ongeveer 2 jaar tot een jaar of 6. Peuters vinden vooral de herhaling en het poep-thema leuk, kleuters snappen de grapjes en de ontknoping. Voor oudere kinderen kan het boek wat te simpel zijn, maar als grapje blijft het vaak populair.
Is het boek geschikt om het gesprek over zindelijkheid te starten?
Ja, absoluut. Het verhaal normaliseert praten over poep en ongelukjes. Veel ouders gebruiken het boek als luchtige manier om het onderwerp zindelijkheid te bespreken. Onze tip: sluit aan bij de beleving van je kind en wees open over eigen ervaringen.
Zijn er ook nadelen aan het boek?
Het grootste nadeel volgens ons is dat niet elk kind het onderwerp even leuk vindt. Ook kunnen sommige ouders minder gecharmeerd zijn van de poep-humor. Daarnaast is het boek, door de herhaling, voor ouders soms wat minder boeiend na de twintigste keer voorlezen.
Bestaan er verschillende versies of vertalingen?
Ja, er zijn meerdere edities: hardcover, kartonboek, luisterboek en zelfs een animatie. De Nederlandse vertaling is van Werner Holzwarth, met illustraties van Wolf Erlbruch. Let bij aankoop goed op de uitvoering en de staat van het boek.
Waar kan ik het boek kopen?
Het boek is te koop bij de meeste boekhandels, online via Bol.com, Bruna en lokale boekwinkels. Tweedehands is het vaak te vinden via Marktplaats of de kringloop, maar let dan goed op beschadigingen.
Is het boek ook leuk voor in de klas of op de crèche?
Wij hebben positieve ervaringen als het boek in kleine groepjes wordt voorgelezen. Vooral als er ruimte is voor interactie en grapjes. In grotere groepen of bij gevoelige kinderen raden wij aan om vooraf even te bespreken of het onderwerp bij iedereen past.
Zijn er vervolgboeken of soortgelijke verhalen?
Niet direct van dezelfde auteur, maar er zijn wel veel andere boeken die inspelen op humor en herkenbare kinderthema’s. Zie onze lijst met alternatieven hierboven voor inspiratie.
Conclusie: ons oordeel over ‘Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft’
Na maandenlang testen, vergelijken, voorlezen en ervaringen uitwisselen met ouders, grootouders en leerkrachten, kunnen wij zonder twijfel zeggen: Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft is een klassieker die niet voor niets jarenlang populair is gebleven. Het boek weet een lastig, soms taboe-onderwerp op een luchtige, humoristische en toegankelijke manier bespreekbaar te maken. De kracht zit in de eenvoud, de herhaling en de prachtige illustraties.
Wat ons betreft is het boek vooral geschikt voor gezinnen met jonge kinderen, zindelijkheidsperiodes en iedereen die humor als ingang wil gebruiken voor gesprekken. De verschillende edities maken het mogelijk om het boek te kiezen dat past bij jouw gezin. Natuurlijk zijn er kanttekeningen: niet elk kind vindt poep leuk, en na heel vaak voorlezen kan het voor ouders wat gaan vervelen. Maar dat weegt niet op tegen de vele positieve reacties die wij hebben gezien.
Onze aanbeveling: probeer het boek zelf een keer uit, kijk hoe je kind reageert en gebruik het als aanleiding om samen te lachen, te leren en te praten. Wil je meer weten over vergelijkbare boeken of ervaringen met andere klassiekers? Bekijk dan zeker onze andere recensies en tips voor kinderboeken die blijven boeien.
